Deel 7: Dhyana - staat van bewustzijn

Dhyana is het gevorderd stadium van Dharana en is het 7de onderdeel van de Ashtanga yoga, het is een staat van bewustzijn die vanzelf ontstaat. Alle meditatietechnieken zijn bedoeld om ons in de staat van Dhyana te brengen op voorwaarde dat ze regelmatig ijverig beoefend worden. Probeer niet té hard om de geest te controleren, als je dat probeert kan het zijn dat je je gedachten wel controleert maar niet noodzakelijk de geest. De meeste mensen kennen hun geest niet, het is alsof je naar een ijsberg kijkt: het meeste ervan zit onder de waterlijn en alleen hetgeen erboven uitsteekt is ons bekend.

Er zijn verschillende technieken die ons kunnen helpen om de staat van Dhyana te doen ontstaan. De meeste technieken moedigen de meditator aan om alle activiteiten van de geest te controleren, maar dat kan dan ook weer conflict veroorzaken in de geest. De Tantrische filosofie (waarvan Yoga de praktische kant is) gelooft erin om “de geest zijn gang laten gaan en niet tussen te komen”. Deze filosofie adviseert om de geest te observeren en het op die manier goed te leren kennen.

In het boek “De Zekere wegen naar Zelf-Realisatie” geschreven door Swami Sayananda Saraswati staat op pagina 70 een interessant verhaal dat de menselijk geest vergelijkt met dat van een wild paard.


Vriendschap sluiten met de geest.

Er was eens een koning die een prachtig maar volkomen wild paard had. Het beest was niet te temmen. De koning vaardigde een decreet uit dat diegene die de hengst konden temmen een flinke beloning zou krijgen. Velen kwamen, aangemoedigd door het vooruitzicht van rijkdom. Iedereen probeerde het paard te temmen met vertoon van kracht, maar geen enkele van hen was sterk genoeg om het paard te temmen met pure wilskracht alleen. Zelfs de machtigste onder hen werden eraf gegooid of geraakten gewond. Er ging een hele tijd voorbij tot de koning op een dag zag hoe het paard braaf de instructies van een nieuwkomer volgde. De koning was verbaasd en vroeg aan de nieuwkomer hoe hij erin geslaagd was te doen waarin zovelen gefaald hadden. De paardentemmer antwoordde: “In plaats van je hengst te gaan bevechten heb ik hem vrijuit laten lopen en heb ik hem de kans gegeven van te doen wat zijn hart hem ingaf om zijn eigen impulsen te volgen. Uiteindelijk werd hij moe en onderdanig, en dan was het geen probleem meer om je paard vriendschap te bieden en het op die manier onder controle te krijgen.
 Het is net hetzelfde met onze geest: als we onze geest bevechten ermee worstelen zullen we hem nooit onder controle krijgen. De methode die we kunnen toepassen is dezelfde dan die van de paardentemmer – laat de geest zijn eigen impulsen en tendensen volgen zonder restricties op de leggen tot dat het er klaar voor ons om gewillig onze autoriteit te aanvaarden. Laat de geest zijn gang gaan, probeer hem niet te onderdrukken maar observeer hem en leer hem op die manier kennen.


Dhyana is meditatie, meditatie is de staat van bewustzijn van te zijn met wat is. Het is wel degelijk de moeite waard is om het te bereiken. Als je het zelf nog niet ondervonden hebt is het zeer moeilijk om het in woorden te omschrijven. 

Meditatie is in essentie ontspannen waarnemen zonder oordeel; je bent slechts de toeschouwer. Je ervaart opnieuw verbinding met je innerlijk centrum, het ‘stille midden’, zodat je meer vanuit het ‘hier en nu’ kunt leven.

© Conny Smeets 2017